BAHAGI 3
Ang huling mensahe ni Isabella
Kinagabihan, pag-uwi ko sa apartment, isinaksak ko ang memory card sa laptop.
May iisang video.
Pinindot ko ang play.
Lumitaw si Isabella sa screen.
Nakasuot siya ng kulay rosas na pajama. Nakapatong sa ulo niya ang paborito niyang puting scarf.
Maputla siya, pero nakangiti.
“Hello, Doc Rafael!”
Napahawak ako sa bibig ko.
“Kung pinapanood mo ito, ibig sabihin hindi na ako puwedeng magbiro sa iyo nang personal.”
Huminto siya sandali.
“Una sa lahat, huwag kang masyadong umiyak. Baka mamaga ang mata mo at hindi ka makilala ng mga pasyente mo.”
Napatawa ako sa gitna ng pagluha.
“Pangalawa, may aaminin ako.”
Lumapit siya nang kaunti sa camera.
“Naalala kita mula noong bata tayo.”
Ipinakita niya ang lumang litrato naming dalawa.
“Ikaw ang unang doktor ko, kahit hindi ka pa totoong doktor noon.”
Ngumiti siya.
“Pero gusto kong malaman mo na hindi kita piniling pakasalan dahil sa isang lumang pangako.”
Huminga siya nang malalim.
“Pinili kita dahil sa kung sino ka ngayon.”
Naging seryoso ang kanyang mukha.
“Rafael, alam kong napapagod ka. Nakikita ko iyon kahit pilit mong itinatago.”
“Kapag may pasyenteng hindi gumagaling, sinisisi mo ang sarili mo.”
“Kapag may namamatay, pakiramdam mo may kulang kang ginawa.”
Napayuko ako.
Tama siya.
Mula nang mawala si Isabella, paulit-ulit kong tinatanong ang sarili ko kung may ibang paggamot pa sanang nasubukan.
Kung may pagsusuring dapat ginawa nang mas maaga.
Kung may isang desisyong makapagbibigay pa sana sa kanya ng ilang araw.
Pero nagpatuloy ang kanyang mensahe.
“Hindi mo kailangang iligtas ang lahat para maging mabuting doktor.”
Napahinto ang paghinga ko.
“May mga taong hindi na natin kayang pahabain ang buhay. Pero puwede pa rin nating gawing makabuluhan ang natitira nilang oras.”
Tumulo ang luha niya sa video.
“Hindi mo ako nailigtas mula sa sakit ko, Rafael.”
“Pero iniligtas mo ang huling mga araw ko mula sa takot at kalungkutan.”
Matagal siyang tumingin sa camera.
“Salamat dahil noong araw ng kasal natin, hindi mo ako tiningnan na parang mamamatay na ako.”
“Tiningnan mo ako na parang isa akong babaeng may pangarap na karapat-dapat tuparin.”
Pagkatapos, ngumiti siya.
“May huli akong pakiusap.”
“Huwag mong gawing libingan ng sarili mong kaligayahan ang alaala ko.”
“Balang araw, kapag may nakilala kang babaeng magpapasaya sa iyo, huwag kang matakot magmahal.”
“Hindi pagtataksil sa akin ang pagpapatuloy ng buhay mo.”
Huminto siya at pinunasan ang mata.
“At kapag may batang magtanong kung masakit bang maging pasyente…”
“Sabihin mong minsan, oo.”
“Pero sabihin mo ring may mga taong gagawa ng paraan para hindi siya mag-isa.”
Ngumiti siya sa huling pagkakataon.
“At Rafael?”
“Libre pa rin ang pagngiti.”
Natapos ang video.
Naiwan akong nakaupo sa harap ng laptop, umiiyak at tumatawa nang sabay.
Sa unang pagkakataon mula nang mamatay siya, hindi ko naramdaman na may kailangan pa akong patunayan.
Ang kailangan ko na lang ay tuparin ang pangarap na iniwan niya.
Makalipas ang isang taon
Isang taon pagkatapos ng pagkamatay ni Isabella, binuksan namin ni Mara ang unang maliit na programa ng Isabella Reyes Hope Fund.
Hindi ito malaking foundation na may magarang opisina.
Nagsimula kami sa isang silid sa barangay hall, ilang boluntaryo, at malinaw na talaan ng bawat pisong natanggap at nagastos.
May limang estudyanteng nabigyan ng tulong para sa kanilang school supplies, pamasahe, at mga gastusin sa pag-aaral.
Isa sa kanila si Jessa, isang labingpitong taong gulang na dalagang nangangarap maging nurse.
Anak siya ng tindera ng gulay sa palengke.
Nang matanggap niya ang tulong, umiyak siya.
“Doc, bakit po ninyo kami tinutulungan kahit hindi ninyo kami kilala?”
Napangiti ako.
“Dahil may isang babaeng naniwalang may magagawa kayo para sa ibang tao balang araw.”
Itinuro ko ang litrato ni Isabella na nakasabit sa dingding.
“Siya ang dahilan kung bakit nagsimula ang lahat ng ito.”
Lumapit si Jessa sa larawan.
“Ang ganda po niya.”
“Oo,” sagot ko.
“Maganda siya.”
Hindi ko na kailangang pigilan ang luha ko.
Dahil sa pagkakataong iyon, mas malakas ang pasasalamat kaysa sa sakit ng pagkawala.
Pagkatapos ng programa, bumisita ako sa puntod ni Isabella.
May dala akong maliit na bouquet ng sampaguita at dalawang simpleng singsing na gawa sa benda.
Ang mga singsing na ginamit namin sa aming seremonya.
Maingat kong inilagay ang mga bulaklak sa tabi ng kanyang lapida.
“Bella,” mahina kong sabi, “may limang estudyante na tayong natulungan.”
Humangin nang marahan.
“Hindi pa ganoon kalaki. Pero nagsimula na tayo.”
Umupo ako sa tabi ng puntod.
“Alam mo, tama ka.”
“Napakatagal kong nakalimutang ngumiti.”
Napatawa ako nang bahagya.
“Pero tinuturuan ko na ulit ang sarili ko.”
Bago ako umalis, inilabas ko ang lumang litrato naming dalawa noong bata pa kami.
Tiningnan ko ang batang babaeng nakangiti sa tabi ko.
Noon, akala ko simpleng benda lang ang ibinigay ko sa kanya.
Hindi ko alam na maaalala niya iyon habang buhay.
At hindi ko rin alam na balang araw, siya naman ang magtuturo sa akin ng pinakamahalagang aral sa pagiging doktor.
Hindi lahat ng sugat ay kayang pagalingin.
Hindi lahat ng buhay ay kayang pahabain.
Pero bawat tao ay may pagkakataong magbigay ng kabutihang magpapatuloy kahit wala na siya.
Tumayo ako at marahang hinaplos ang kanyang lapida.
“Paalam muna, Bella.”
Pagkatapos, ngumiti ako.
“May rounds pa ako bukas. At baka may pasyente na namang magsasabing masyado akong seryoso.”
Sa unang pagkakataon, nakalakad ako palayo nang hindi pakiramdam na iniiwan ko siya.
Dahil alam kong dala ko pa rin ang alaala niya—hindi bilang bigat na pumipigil sa akin, kundi bilang liwanag na nagtuturo kung saan ako susunod na pupunta.
At sa bawat batang natutulungan ng munting pondong iniwan niya, may bahagi ng pangarap ni Isabella na muling nabubuhay.
Mensahe ng Kuwento
Hindi nasusukat ang halaga ng pagmamahal sa haba ng panahong magkasama ang dalawang tao, kundi sa kabutihang naiiwan nila sa puso ng isa’t isa.
May mga taong dumarating sa buhay natin nang sandali lamang, ngunit nag-iiwan ng aral na dala natin habambuhay. Minsan, ang isang simpleng ngiti, pakikinig, o pagtulong ay nagiging pinakamahalagang alaala ng isang taong nahihirapan.
Kaya habang may pagkakataon, magmahal nang tapat, magpakita ng malasakit, at huwag ipagpaliban ang kabutihang kaya mong gawin ngayon.