Pinakasalan Ko ang Isang Pasyenteng Nasa Hospice Upang Matupad ang Kanyang Huling Hiling – Pagkatapos ng Libing, Bulong ng Kanyang Abogado, ‘Hindi Ka Niya Pinili nang Basta-basta’

Pinakasalan Ko ang Isang Pasyenteng Nasa Hospice Upang Matupad ang Kanyang Huling Hiling – Pagkatapos ng Libing, Bulong ng Kanyang Abogado, ‘Hindi Ka Niya Pinili nang Basta-basta’

Akala ko ay nagbibigay ako sa isang babaeng malapit nang mamatay ng isa pang magandang alaala sa pamamagitan ng pagtulong sa kanyang maging isang bride bago mahuli ang lahat. Hindi ko nalaman na magkaugnay na pala ang aming mga buhay noon pa man—bago pa kami nagkakilala—hanggang sa araw na ng kanyang libing.

Nagsimula akong mag-volunteer sa isang lokal na hospice ilang taon na ang nakalilipas dahil akala ko ay mahusay ako sa tahimik na pagsama sa mga tao.

Agad kong natanto na hindi pala.

Iba ang katahimikan sa isang hospice. May bigat ito.

Pagkatapos, nakilala ko si Eleanor.

Pitumpung taong gulang na siya, matalas ang isip, at nagagawa niyang patawanin ang bawat nars sa palapag na iyon.

Sa unang pagkakataong pumasok ako sa kanyang silid, tiningnan niya ang aking volunteer badge at sinabing, “Kaya pala ang baguhan ang ipinadala sa akin.”

Tumawa ako.

“Halata ba?”

“Mukha ka pang puno ng pag-asa.”

Ganoon si Eleanor.

Malala na ang kanyang sakit, ngunit may mga araw na tila mas buhay siya kaysa sa sinumang naroon sa gusali.

Nagsimula akong bumisita sa kanya nang dalawang beses sa isang linggo.

Minsan, binabasahan ko siya.

Minsan naman, nagkukuwento siya sa akin.

Sa paglipas ng panahon, nalaman ko ang maliliit na bagay na mahalaga sa kanya. Ayaw niya ng matabang na tsaa, mahilig siya sa crossword puzzles, at palagi niyang itinatanong kung anong libro ang dala ko kahit na pagod na pagod na siyang magbasa. Dahil sa mga simpleng kagustuhang iyon, hindi ko na siya tiningnan bilang isang pasyente lamang, kundi bilang isang taong unti-unti kong nakikilala.

Isang hapon, muli niyang sinulyapan ang aking badge.

“Taga-rito ba ang pamilya mo?” tanong niya.

“Karamihan, oo.”

“Kasama na ang nanay mo?”

“Oo.”

Tumango siya na tila may malalim na kahulugan iyon.

Hindi ko naisipang itanong kung bakit.

Kung babalikan, may mga pahiwatig naman pala. Minsan, matapos niyang magtanong tungkol sa aking ina, pinagmasdan ako ni Eleanor nang ilang sandali at sinabing, “Nasa iyo ang mga mata niya.” Inakala kong ang tinutukoy niya ay ang aking ina; nang tanungin ko siya kung ano ang ibig niyang sabihin, ngumiti lang siya at sinabihan akong magpatuloy sa pagbabasa. Nakalimutan ko na ang tungkol doon hanggang sa banggitin ni Martin si Rose. Isang hapon, tinanong ko siya kung may pamilya siyang malapit sa lugar.

Tumingin siya sa bintana.

“Walang asawa. Walang mga anak. Wala nang natitirang mga kapatid.”

“Ikinalulungkot ko.”

“Huwag kang malungkot. Nagkaroon naman ako ng buhay.”

Pagkatapos ay ngumiti siya.

“Tahimik lang ang buhay ko.”

Naniwala ako sa kanya.

Lumipas ang mga linggo.

Isang hapon na umuulan, mas mahina ang kanyang katawan kaysa karaniwan.

Nagbabasa ako noon nang bigla niya akong kausapin.

“Pwede ba akong magkwento ng isang bagay na nakakahiya?”

“Oo naman.”

“Matagal ko nang gustong maging isang bride.”

Ibaba ko ang librong hawak ko.

Bahagya siyang natawa.

“Nakakatawa, ‘di ba? Pitumpung taong gulang na pero iniisip pa rin ang puting damit-pangkasal.”

“Hindi naman iyon nakakatawa.”

“Hindi na ‘yung mismong kasal ang tinutukoy ko. ‘Yung sandali mismo.”

“Anong sandali?”

“Ang damit. Ang singsing. Ang may taong nakatayo roon at pinipili ka.”

Tiningnan niya ang kanyang mga kamay.

“Hindi ko naranasan ‘yun.”

May tumatak sa akin sa paraan ng kanyang pagsasabi nito.

Pagkalipas ng ilang araw, tinanong ko ang chaplain ng hospice kung may mga tuntunin laban sa isang simbolikong seremonya ng kasal.

Tinitigan niya ako.

“Magpo-propose ka ba sa isang pasyente?”

“Sa simbolikong paraan lang.”

“Hindi niyan sinagot ang tanong ko.”

Ipinaliwanag ko ang lahat.

Napangiti siya sa huli.

Pagkatapos, tinulungan ako ng isang nars na makahanap ng simpleng puting gown mula sa isang charity shop sa lugar.

Nagdala naman ng mga bulaklak ang isa pang nars.

Bumili ako ng simpleng singsing na pilak.

Nang sabihin ko ito kay Eleanor, tinakpan niya ang kanyang mukha at umiyak.

“Hindi mo kailangang gawin ito.”

“Alam ko.”

“Hindi mo pa ako gaanong kilala.”

“Kilala kita nang sapat.”

Bago ang seremonya, nag-alala ako na baka sumobra na ako. Tinanong ko ulit si Eleanor kung sigurado siya.

Hinawakan niya nang mahigpit ang kamay ko at sinabing, “Daniel, ginugugol ng mga tao ang buong buhay nila sa paghihintay ng perpektong dahilan. Wala na akong ganoong karaming oras.” Pagkatapos noon, hindi na ako nag-alala kung kakaiba ba ang ideyang iyon.

Ginanap ang seremonya sa hardin ng hospice. Maliit lang ang pagtitipon.

Dumating ang ilang nars. Kasama namin ang chaplain. May nagpatugtog ng musika mula sa cellphone dahil hindi gumagana ang sound system.

Nagkaroon ng biglaang sigla si Eleanor nang araw na iyon.

Tumayo siya sa tabi ko.

Talagang nakatayo.

Walang wheelchair.

Si Eleanor lang na nakaputi, at nakangiti nang todo—na tila sasakit na ang kanyang mukha sa lawak ng ngiti.

Habang isinusuot ko ang singsing sa kanyang daliri, bumulong siya, “Tingnan mo ako.”

“Nakatingin ako.”

“Hindi. Tingnan mo nang mabuti.”

Kaya ginawa ko iyon.

Itinaas niya ang kanyang kamay patungo sa nars na kumukuha ng litrato.

“Isa akong bride.”

“Oo nga.”

Pagkatapos, kumain siya ng kalahating hiwa ng cake at nagreklamo na masyadong matamis ang frosting.

Pagkatapos ay nakatulog siya sa upuan habang suot pa rin ang singsing.

Sa hapon na iyon, walang tumuring sa kanya bilang pasyente.

Siya lang si Eleanor.

Isang bride.

Pumanaw siya makalipas ang tatlong linggo.

Payapa raw ang kanyang pagpanaw, ayon sa kanila.

Tahimik ang kanyang libing.

Halos masakit sa pandinig ang katahimikan.

Dumating ang ilang nars.

Dumating ang chaplain.

Dumalo ako.

Walang mga kamag-anak.

Walang mga lumang kaibigan.

Walang maraming taong magkukuwento tungkol sa kung sino siya bago siya pumasok sa hospice.

Napansin ko ang isang lalaking naka-dark suit na nakatayo sa bandang likuran, pero inakala kong empleyado siya ng punerarya.

Pagkatapos ng seremonya, nanatili ako sa tabi ng puntod nang mas matagal kaysa sa iba.

Maya-maya, naglakad na pabalik sa kanilang mga sasakyan ang mga nars.

Paalis na sana ako nang lumapit sa akin ang lalaking naka-dark suit.

“Ikaw ba si Daniel?”

“Oo.”

Iniabot niya ang kanyang kamay.

“Martin ang pangalan ko.””Ako ang abogado ni Eleanor.”

Nakipagkamay ako sa kanya.

“Nakikiramay ako sa iyong pagkawala,” sabi niya.

“Salamat.”

Binuksan niya ang isang leather briefcase at kinuha ang isang makapal at nakaselyong sobre.

“Nagbilin si Eleanor na ibigay ito sa iyo pagkatapos ng libing.”

Tiningnan ko ang sobre.

“Bakit ako?”

Nag-atubili siya.

“Hindi ka niya pinili nang basta-basta lang.”

Tinitigan ko siya.

“Hindi niya ako pinili. Ang hospice ang nagtalaga sa akin sa kanya.”

Tumango si Martin.

“Noong una. Pero nang malaman niya kung sino ka, pinili niya kung ano ang sasabihin sa iyo—at kung ano ang iiwan para sa iyo.”

Nakaramdam ako ng pagkabahala.

“Ano ang ibig sabihin niyan?”

“Nakilala niya ang pangalan mo at nagtanong siya nang sapat para makasiguro. Pagkatapos, pinapunta niya ako sa hospice. Ginugol namin ang isang hapon sa pag-aayos ng mga papeles niya.”

Naalala ko ang hapong iyon na nagtanong siya tungkol sa pamilya ko.

Nagpatuloy si Martin.

“Gusto niyang manggaling kay Rose ang iba pang impormasyon.”

“Ang lola ko?”

Tumango si Martin.

“Buksan mo.”

Sa loob ay may lumang imbitasyon sa kasal.

Nanilaw na ang papel.

Sa itaas ay nakasulat ang dalawang pangalan.

Eleanor Louise

at

Thomas.

Ang petsa ng kasal ay halos limampung taon na ang nakalilipas.

Binasa ko ito nang dalawang beses.

Pagkatapos ay tumingin ako kay Martin.

“Walang saysay ito.”

“Alam ko.”

“Sinabi niya sa akin na hindi siya naging bride kailanman.”

“Hindi siya nagsinungaling.”

Tiningnan ko ulit ang imbitasyon.

“Hindi natuloy ang kasal.”

Tumango si Martin.

May litrato rin sa loob.

Dalawang batang babae ang nakatayo nang magkatabi.

Ang isa ay malinaw na si Eleanor.

Dahil sa isa pang babae, parang bumagsak ang sikmura ko.

Kilala ko ang mukhang iyon.

Hindi na bata.

Pero kilala ko ito.

“Lola ko ‘yan.”

Tumango ulit si Martin.

“Si Rose.”

Tinitigan ko siya.

“Paano nalaman ni Eleanor na apo ako ni Rose?”

“Naalala niya ang pangalan mo mula pa noong nakaraang mga taon.” “Nang makita niya iyon sa badge mo, nagtanong siya nang sapat para makasiguro.”

Tumigil sandali si Martin.

“Sinabi niyang pag-aari rin ni Rose ang kuwentong iyon.”

“Bakit?”

“Tanungin mo si Rose.”

Kaya ginawa ko nga.

Dumiretso ako sa apartment ng lola ko na may assisted living services.

Pitumpu’t tatlong taong gulang siya noon.

Binuksan niya ang pinto at ngumiti.

“Daniel. Anong ginagawa mo rito?”

Ipinakita ko ang litrato.

Naglaho ang ngiti niya.

Kinuha niya ito mula sa akin.

Sa loob ng ilang segundo, wala siyang sinabi.

Pagkatapos ay bumulong siya, “Eleanor.”

“Pumanaw na siya.”

Napaupo nang madiin ang lola ko.

“Ano?”

“Tatlong linggo na ang nakalilipas.”

Tinakpan niya ang kanyang bibig.

Napuno ng luha ang kanyang mga mata.

“Kilala mo siya.”

Tumango si Rose.

“Siya ang matalik kong kaibigan.”

“Kung gayon, bakit walang sinuman ang nagbanggit sa kanya?”

Muling tumingin ang lola ko sa litrato.

“Dahil nahihiya ako.”

Naupo ako sa tapat niya.

“Sabihin mo sa akin.”

Ipinikit ni Rose ang kanyang mga mata.

“Dalawampu’t tatlo ako noon. Ang nanay mo ay dalawang taong gulang. Ang tiyuhin mo naman ay apat.”

Naghintay ako.

“Umalis ang lolo mo.”

Napakunot-noo ako.

“Iniwan niya kami. Dinala niya ang halos lahat ng pera. Nahuli ako sa pagbabayad ng upa. Wala akong ipon.”

“At si Eleanor?”

“Nakatakda na siyang ikasal.”

Tiningnan ko ang imbitasyon.

“Kay Thomas.”

“Oo.”

“Anong nangyari?”

Napaluha si Rose.

“Ibinigay niya sa akin ang perang nakalaan sana sa kasal.”

Tinitigan ko siya.

“Lahat-lahat?”

“Bawat sentimo.”

Pinunasan ni Rose ang kanyang mukha.

“Pareho silang nag-iipon ni Thomas para sa kasal. Ibinigay niya sa akin ang naipon nila.”

Hindi ko alam ang sasabihin.

“Nagmamakaawa ako sa kanya na huwag gawin iyon.” “Sabi niya, may mga anak ako at siya naman ay may panahon.”

“At si Thomas?”

“Galit na galit siya.”

“Dahil tinulungan ka niya?”

“Dahil ibinigay niya ang perang pinag-ipunan nilang magkasama nang hindi man lang nagpapaalam kay Thomas.”

Yumuko si Rose.

“Sabi niya, laging inuuna ni Eleanor ang ibang tao kaysa sa kanya.”

Naantala ang kasal.

Pagkatapos, tuluyan itong nakansela.

Umalis si Thomas.

Hindi na kailanman nag-asawa si Eleanor.

Nakaramdam ako ng bigat sa dibdib.

“Paano mo hinayaang mag-isa siya sa buong buhay niya pagkatapos ng lahat ng ginawa niya para sa iyo?”

Napangiwi si Rose.

“Sinubukan ko siyang suklian. Pera. Pagbisita. Mga regalo. Tinanggihan niya ang lahat ng iyon.”

“Kung gayon, nasaan ka?”

Napangiwi sa lungkot ang mukha ni Rose.

“Hindi ko kayang dalhin ang bigat ng konsensiya.”

“Kaya iniwan mo rin siya.”

“Akala ko, kung lalayo ako, makakalimutan niya ang mga bagay na isinakripisyo niya.”

Idiniin ni Rose ang lumang litrato sa kanyang dibdib bago ito maingat na ipinatong sa mesa.

“Paulit-ulit kong sinasabi sa sarili ko na mas mabuti para kay Eleanor kung wala ang konsensiya ko na laging nakabuntot sa kanya,” wika niya. “Sa totoo lang, pinoprotektahan ko lang ang sarili ko—ayaw kong makita ang naging kapalit ng kabutihan niya.” Dahil sa pag-amin na iyon, nabawasan ang galit ko, bagaman hindi ito tuluyang nawala.

Lumapit ako nang bahagya.

“Hindi niya kailangan na tulungan mo siyang makalimot.” “Kailangan ka niyang maalala.”

Napahagulgol si Rose.

Sandali kong pinagsisihan ang sinabi ko.

Pagkatapos ay bumulong siya, “Tama ka.”

Tumahimik ang paligid.

Makalipas ang ilang sandali, nagtanong siya, “Kasama mo ba siya noong mga huling sandali?”

“Oo.”

“Mag-isa lang ba siya?”

“Hindi.”

Napalunok ako.

“Nagkaroon kami ng seremonya ng kasal.”

Tinitigan ako ni Rose.

Ipinaliwanag ko ang tungkol sa hardin ng hospice.

Pagkatapos kong magkuwento, umiiyak na naman siya.

Pero sa pagkakataong ito, ngumiti siya.

“Mukha ba siyang masaya?”

“Sobrang saya.”

“Mabuti naman.”

Bago ako umalis, pinaghintay ako ni Rose.

“May itinago ako.”

Bumalik siya dala ang isang maliit na kahong lata.

Sa loob nito ay may mga liham.

Napakarami nito.

Karamihan sa mga ito ay hindi naipadala kailanman.

“Sumulat ka sa kanya?”

“Tuwing kaarawan niya. Tuwing Pasko. Minsan, kapag hindi ako makatulog.”

“Bakit hindi mo ipinadala ang mga iyon?”

Napatawa nang mahina at pagod si Rose.

“Dahil ginagawang duwag ng kahihiyan ang mga taong nag-aakalang marangal ang kanilang ginagawa.”

Nang ipakita sa akin ni Rose ang mga liham, halatang madalas hawakan ang kahon—higit pa sa……anumang bagay sa loob nito.

Makinis na ang mga gilid nito dahil sa madalas na paghawak. Anuman ang distansyang nilikha niya sa totoong buhay, tila paulit-ulit siyang bumabalik kay Eleanor sa kanyang mga pribadong sandali. Dahil dito, ang katahimikan sa pagitan nila ay hindi na gaanong bakante, kundi tila mas masakit at malungkot.

Iniabot niya sa akin ang isang sobre.

“Ito ang ipinadala ko talaga.”

Mula ito sa taon ng aking kapanganakan.

Sa loob, isinulat ni Rose:

Higit pa sa akin ang iniligtas mo noong araw na iyon. Iniligtas mo ang bawat karaniwang bagay na sumunod pagkatapos noon.

Binasa ko ito nang dalawang beses.

“Alam ba ni Eleanor ang tungkol sa akin?”

“Oo.”

“Kaya pala alam niya ang pangalan ko.”

Tumango si Rose.

Tiningnan ko ang kahon ng mga liham na hindi naipadala.

“Nag-usap pa ba kayo ulit?”

“Ilang beses. May mga liham paminsan-minsan. Isa o dalawang tawag sa telepono.”

“Tapos?”

“Ang huling liham ay mahigit isang dekada na ang nakalilipas.”

Paliwanag iyon kung bakit hindi niya alam na may sakit si Eleanor.

Bago ako umalis, hinawakan ni Rose ang aking pulso.

“Daniel.”

“Bakit po?”

“Nabaggit niya ba ako?”

Halos sabihin kong hindi.

Pagkatapos, naalala ko ang isang bagay na sinabi sa akin ni Eleanor habang umiinom kami ng hindi masarap na kape mula sa vending machine.

“May mga taong nananatiling mahalaga kahit wala na sila sa piling natin.”

Noong panahong iyon, akala ko ay tungkol kay Thomas ang tinutukoy niya.

Ngayon, hindi na ako sigurado.

“Siguro,” sabi ko.

Muling napaluha si Rose.

Pagkalipas ng isang linggo, ipinatawag ako muli ni Martin sa kanyang opisina.

May isa pa palang bagay.

Isang maliit na kahon na yari sa velvet.

Sa loob nito ay isang lumang singsing na pang-engagement.

Hindi iyon ang singsing na pilak na ibinigay ko kay Eleanor.

Iyon ang singsing na ibinigay sa kanya ni Thomas.

Itinago niya ito sa loob ng halos limampung taon.

Nagbigay ako kay Eleanor ng singsing para sa isang hapon lamang.

Itinago naman niya ang isa pa sa loob ng kalahati ng kanyang buhay.

May nakatuping sulat sa ilalim nito.

Iniabot ito sa akin ni Martin.

Binuksan ko ito.

Daniel,

Huwag mo itong itago sa drawer gaya ng ginawa ko.

Ibigay mo ito sa panahong mahalaga pa ang pagpili sa isang tao.

Salamat sa pagbibigay sa akin ng araw na iyon. Eleanor

Matagal akong naupo roon.

Pagkalipas ng ilang taon, noong nag-engage na ang anak kong si Sophie, ibinigay ko sa kanya ang singsing ni Eleanor at ikinuwento ko ang kasaysayan nito.

Pagkalipas ng ilang taon, bago ko ibigay kay Sophie ang singsing, sinabi ko sa kanyang hindi niya kailangang isuot ito. Ngumiti siya. “Kung ganoon, isusuot ko ito dahil gusto ko.” Sa tingin ko, magugustuhan iyon ni Eleanor.

Isinuot niya ito sa araw ng kanyang kasal.

Umabot pa si Rose sa panahong nakita niya ang litrato.

Hinawakan niya ito gamit ang dalawang kamay.

“Magugustuhan niya ito.”

Sa tingin ko, magugustuhan nga niya.

Minsan, sinabi sa akin ni Eleanor na gusto niyang malaman kung ano ang pakiramdam na piliin.

Ginugol niya ang halos buong buhay niya sa pagpili sa ibang tao.

Sa isang hapon sa hardin ng hospice na iyon, sa wakas ay may pumili sa kanya.